Review phim dance cover: chấm điểm phần âm nhạc và giọng hát

Một bộ phim về nhảy, dù là phim chiếu rạp hay phim ngắn về nhóm dance cover, sống hay chết phần lớn nhờ âm nhạc. Vũ đạo đẹp đến đâu mà bài nhạc nhạt, bản phối lệch nhịp hay giọng hát nghe giả thì khán giả vẫn ra về không nhớ gì. Bài viết này không chạy theo một phim "phá đảo phòng vé" cụ thể nào, mà đưa ra cách chấm điểm phần nhạc của bất kỳ phim nhảy nào bạn sắp xem, kèm những ví dụ có thật để đối chiếu.

Lưu ý trước: trên thị trường chưa có nhiều phim lấy đúng đề tài dance cover (nhảy lại vũ đạo của bài hát có sẵn) làm trung tâm. Phần lớn là phim nhảy đường phố, phim âm nhạc có cảnh vũ đạo, hoặc phim tài liệu về nhóm nhảy. Vì vậy khi thấy quảng cáo "phim dance cover hot nhất năm", bạn nên kiểm tra thông tin phát hành từ nhà phát hành và rạp chiếu trước khi tin.

Vì sao phim nhảy thực chất là phim âm nhạc

Vũ công nhảy theo nhạc, nên trong phim nhảy, nhạc gần như là bộ khung của từng cảnh. Đạo diễn thường chốt danh sách bài hát trước, biên đạo dựng động tác theo từng phách, rồi quay phim mới bám theo nhịp đó. Khi khán giả nói "cảnh này đã quá", phần lớn cảm giác ấy đến từ khoảnh khắc nhạc dồn lên đúng lúc diễn viên tung động tác mạnh nhất.

Những loạt phim như Step Up (phần đầu ra mắt năm 2006) hay StreetDance 3D (2010, phim Anh) được nhớ không chỉ vì vũ đạo mà vì bộ nhạc phim gắn với cả một thời kỳ hip-hop và R&B. Nếu tắt tiếng đi, các cảnh battle trong những phim đó mất gần hết sức hút. Đó là lý do người mê ca hát cũng nên xem phim nhảy bằng tai, không chỉ bằng mắt.

Năm câu hỏi để chấm phần nhạc của một phim nhảy

1. Nhạc gốc hay nhạc có sẵn?

Phim dùng bài hát nổi tiếng có lợi thế: khán giả nhận ra ngay, dễ nhún nhảy theo. Nhưng bản quyền những bài đó thường rất đắt, nên phim kinh phí thấp hay chọn nhạc sáng tác riêng. Nhạc gốc làm tốt sẽ giúp phim có bản sắc; làm kém sẽ nghe như nhạc nền quảng cáo. Hãy để ý xem sau khi xem phim, bạn có nhớ được giai điệu nào không.

2. Bản phối có khớp với vũ đạo?

Một bài hát gốc thường không đủ dài hoặc không có đúng đoạn cao trào mà cảnh nhảy cần. Vì vậy nhạc trong phim nhảy hay được cắt, kéo dài, thêm đoạn break hoặc đổi tốc độ. Bản phối tốt là bản mà bạn không nhận ra nó đã bị sửa: các điểm nối mượt, nhịp không "giật", đoạn drop rơi đúng chỗ động tác dứt khoát nhất.

3. Diễn viên hát thật hay hát nhép?

Với phim có cảnh vừa hát vừa nhảy, đây là câu hỏi lớn. Đa số phim dùng giọng thu sẵn trong phòng thu, diễn viên hát nhép khi quay để hình ảnh không bị ảnh hưởng bởi hơi thở dồn dập. Một số phim chọn hướng ngược lại: Les Misérables (2012) được biết đến vì thu giọng hát trực tiếp tại trường quay. Trong La La Land (2016), hai diễn viên chính tự hát các ca khúc của mình. Không có cách nào đúng tuyệt đối, nhưng phim hay là phim chọn cách phù hợp với tinh thần câu chuyện và làm cho trọn vẹn.

4. Âm thanh hiện trường có được giữ lại?

Tiếng giày miết sàn, tiếng hò reo của đám đông, tiếng thở của vũ công sau một đoạn nhảy dài: những âm thanh nhỏ này làm cảnh nhảy có cảm giác thật. Phim chỉ phủ nhạc to lên toàn bộ dễ biến thành một video ca nhạc dài, thiếu sức sống.

5. Nhạc có kể chuyện không?

Nhạc phim hay thay đổi theo hành trình nhân vật: lúc tập luyện một mình có thể chỉ là tiếng đếm nhịp và một vòng beat đơn giản, đến cảnh chung kết mới bùng nổ đủ nhạc cụ. Khi nhạc chỉ là chuỗi bài hit nối nhau, phim có thể vui tai nhưng khó đọng lại.

Khi phim kể về người vừa hát vừa nhảy

Những câu chuyện về nghệ sĩ vừa ca hát vừa trình diễn vũ đạo luôn có sức hút riêng, vì khán giả thấy được cái giá của việc làm hai việc cùng lúc. Lịch sử giải trí thế giới có nhiều nhân vật như vậy, chẳng hạn cuộc đời ca sĩ, vũ công Josephine Baker, người còn gắn với những hoạt động thời chiến; bạn có thể đọc thêm về những dòng mật mã giấu trong bản nhạc của Josephine Baker để thấy âm nhạc từng gắn với đời sống ngoài sân khấu ra sao.

Với phim hư cấu, cảnh khó nhất thường là cảnh nhân vật phải hát ổn định sau một đoạn vũ đạo nặng. Người xem tinh ý sẽ nhận ra phim có tôn trọng giới hạn cơ thể hay không: ca sĩ thật sau một đoạn nhảy mạnh sẽ thở gấp, câu hát đầu có thể hụt hơi nhẹ. Phim để nhân vật hát trong vắt như trong phòng thu ngay sau một pha nhào lộn thì đẹp nhưng thiếu thuyết phục.

Bài học cho người làm video dance cover

Xem phim nhảy bằng tai cũng giúp ích trực tiếp nếu bạn đang làm video dance cover. Vài điều có thể học ngay:

• Chọn đúng phiên bản nhạc: bản chính thức, bản sân khấu hay bản rút gọn cho thử thách trên mạng xã hội có cấu trúc khác nhau. Hãy chọn bản khớp với vũ đạo bạn tập.
• Cắt nhạc có chủ đích: nếu chỉ nhảy một đoạn, hãy cắt ở điểm hết câu nhạc và thêm đoạn nhỏ dần (fade) thay vì dừng đột ngột.
• Đừng tăng tốc nhạc tùy tiện: bản tăng tốc làm giọng ca sĩ cao lên và méo, người nghe nhận ra ngay. Nếu cần nhanh hơn, dùng công cụ đổi tốc độ giữ nguyên cao độ.
• Để ý bản quyền: nền tảng video có hệ thống nhận diện nhạc. Video dùng nhạc có bản quyền có thể bị tắt tiếng, chặn ở một số quốc gia hoặc doanh thu chuyển cho chủ sở hữu. Tìm hiểu chính sách từng nền tảng trước khi đăng.
• Nếu có hát live: tập hát trong khi nhảy từng đoạn ngắn, chọn câu dễ thở để hát và để nhạc nền gánh những đoạn khó.

Muốn hiểu sâu hơn cách một tiết mục được dựng cho truyền hình, bạn có thể đọc bài về hậu trường các show truyền hình dance cover, nơi chuyện bản quyền nhạc và bản phối cũng là bài toán lớn.

Cách xem một phim nhảy để không bỏ lỡ phần nhạc

Nếu có điều kiện, hãy chọn phòng chiếu có hệ thống âm thanh tốt và ngồi gần trục giữa của phòng, nơi âm thanh trái phải cân nhau. Khi xem ở nhà, tai nghe chất lượng ổn sẽ giúp bạn nghe rõ tiếng bass và các lớp nhạc nền hơn loa điện thoại.

Một mẹo hay: xem lần đầu để thưởng thức, lần hai nhắm mắt nghe vài cảnh then chốt. Bạn sẽ thấy rõ bản phối được dựng ra sao, đoạn nào nhạc kéo cảm xúc, đoạn nào nhạc chỉ làm nền. Sau đó tìm album nhạc phim trên các nền tảng nghe nhạc chính thống để nghe lại, xem bài nào đứng được một mình khi tách khỏi hình ảnh.

Đừng quên những phim âm nhạc Việt cũng có nhiều điều để bàn ở góc này. Bài review phim gắn với nhạc V-Pop đi sâu vào cách các bộ phim Việt dùng ca khúc để kể chuyện.

Đánh giá một phim nhảy "hot" mà không bị cuốn theo quảng cáo

Mỗi năm đều có phim được quảng bá là "bùng nổ", "phá đảo phòng vé". Với người yêu nhạc, vài điều đáng kiểm tra trước khi mua vé:

• Ai là người phụ trách âm nhạc của phim, họ từng làm những gì.
• Phim có phát hành album nhạc phim chính thức hay không.
• Đoạn giới thiệu (trailer) dùng nhạc trong phim hay nhạc thuê riêng cho quảng cáo; nhiều trailer dùng nhạc không có trong phim.
• Đánh giá của khán giả nói gì về phần âm thanh, chứ không chỉ về vũ đạo hay diễn viên.

Doanh thu phòng vé nói lên sức hút thương mại, không nói lên chất lượng nhạc. Có phim doanh thu khiêm tốn nhưng bộ nhạc phim được nghe lại nhiều năm, và ngược lại.

Cuối cùng, nếu bạn thích không khí cổ vũ trực tiếp hơn ngồi trong rạp, các buổi giao lưu nhảy là lựa chọn đáng thử; chỉ cần chuẩn bị kỹ như gợi ý trong bài kinh nghiệm tham gia sự kiện dance cover.